<\/span><\/h2>\n\u00a0 \u00a0 Tuz, uygarl\u0131k tarihi \u00f6ncesinden beri kullan\u0131lan de\u011ferli bir mineraldir. 1700 y\u0131llar\u0131nda sadece lezzet art\u0131rmak amac\u0131yla kullan\u0131lm\u0131\u015f, 19.y\u00fczy\u0131lda ise besinleri konserve yapma, saklama amac\u0131yla kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de end\u00fcstriyel ama\u00e7la kullan\u0131lmaktad\u0131r. G\u00f6r\u00fcyoruz ki, sofralar\u0131m\u0131zdan da eksik etmedi\u011fimiz tuz hayat\u0131m\u0131zda yerini alm\u0131\u015f. Peki tuz hakk\u0131nda kadar bilgiye sahibiz?<\/span><\/p>\n\u00a0 \u00a0Tuz, ana maddesi sodyum klor\u00fcr olan ham tuzdan t\u00fcketime uygun nitelikte \u00fcretilmektedir. Bilinen sofra tuzunun ana maddesi sodyum klor\u00fcrd\u00fcr. Bir de do\u011fal besinlerden gelen tuz var, o ise sodyumdur.<\/span><\/p>\nTuzun 1 gram\u0131nda 400 mg sodyum bulunmaktad\u0131r.<\/span> \n <\/p>\n<\/span>Hangi tuzu tercih etmeliyiz? Kaya tuzu mu yoksa rafine tuzu mu?<\/span><\/strong><\/span><\/span><\/h2>\n\u00a0 \u00a0 Rafine tuzlar ile do\u011fal tuzlar aras\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck farklar var. Rafine tuzun %97,5\u2019i sodyum klor\u00fcr; geri kalan %2,5\u2019inde iyot ve nem so\u011furucu kimyasallar var. Kaya tuzunun %84\u2019\u00fc sodyum klor\u00fcr; geri kalan %16\u2019l\u0131k b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc lityum, fosfor, selenyum, magnezyum, kalsiyum, vanadyum gibi do\u011fal mineraller olu\u015fturuyor. <\/span><\/p>\n\u00a0 \u00a0 Yani kaya tuzu mineral ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131n tamam\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor! Sofra tuzu ya da kaya tuzu kullan\u0131lmas\u0131 konusunda kafalar\u0131m\u0131z olduk\u00e7a kar\u0131\u015f\u0131k. \u015eunu bilmeliyiz ki aralar\u0131nda mineral farkl\u0131l\u0131klar\u0131, rafine edilme, temizleme farkl\u0131l\u0131klar\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen hepsinin ana maddesi sodyum. Dolay\u0131s\u0131yla neyi t\u00fcketti\u011fimizden \u00e7ok ne kadar t\u00fcketti\u011fimiz \u00f6nemlidir.<\/span><\/p>\n<\/span>Tuzun insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ile ili\u015fkisi nedir?<\/span><\/strong><\/span><\/span><\/h2>\n\nTuzu gere\u011finden \u00e7ok ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, kandaki tuz miktar\u0131 artar ve susar\u0131z. Sonu\u00e7ta su i\u00e7me gere\u011fi duyar\u0131z. \u0130\u00e7ilen su ile birlikte fazla tuz, idrarla, terle d\u0131\u015far\u0131 at\u0131l\u0131r.<\/span><\/li>\nA\u015f\u0131r\u0131 terleyenlerde, ishalde ve g\u00fcnde 4 litreden fazla idrar \u00e7\u0131karanlarda tuz al\u0131m\u0131 art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/li>\nA\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cak havalarda ya da fazla egzersiz yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda terleme ile sodyum kayb\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in su ile birlikte g\u00fcnl\u00fck s\u0131v\u0131 t\u00fcketimini yava\u015f yava\u015f artt\u0131r\u0131n\u0131z.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/span>Tuzun i\u00e7inde bulunan sodyum ve klor bizim sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 nas\u0131l etkiliyor?<\/span><\/strong><\/span><\/span><\/h2>\n\u00a0 \u00a0 Klor, v\u00fccutta yayg\u0131n bir \u015fekilde h\u00fccre d\u0131\u015f\u0131nda bulunur. Asit-baz dengesini sa\u011flar, mide asidi hidroklorik asidin yap\u0131s\u0131nda bulunarak sindirimde rol oynar. S\u0131v\u0131 dengesinin sa\u011flanmas\u0131nda g\u00f6revli ve sinirsel i\u015flevleri d\u00fczenler.<\/span><\/p>\n\u00a0 \u00a0 Sodyum, v\u00fccut h\u00fccrelerinin i\u00e7indeki ve d\u0131\u015f\u0131ndaki s\u0131v\u0131 d\u00fczenlenmesinde, kas kas\u0131lmalar\u0131n\u0131n, kalp ritminin ve sinir uyar\u0131lar\u0131n\u0131n iletilmesinde, enzimler ve dola\u015f\u0131m sistemi dengesi i\u00e7in gereklidir.<\/span><\/p>\n<\/span>Fazla olan sodyum v\u00fccuttan her zaman at\u0131l\u0131r m\u0131?<\/span><\/strong><\/span><\/span><\/h2>\n\u00a0 \u00a0 Hay\u0131r. B\u00f6brek hastal\u0131klar\u0131 sonucu b\u00f6brekler uygun \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmazsa fazla sodyum at\u0131lamaz. V\u00fccutta sodyum birikimi, \u00f6deme ve kan bas\u0131nc\u0131n\u0131n artmas\u0131na neden olur. Bu nedenle lezzetine bakmadan yiyeceklerinize tuz eklemeyiniz ve fazla tuzlu besinleri t\u00fcketmeyiniz.<\/span><\/p>\n<\/span>Tuzun Zararlar\u0131 Nelerdir?<\/span><\/strong><\/span><\/h2>\n\nHipertansiyon<\/span><\/li>\nKalp Hastal\u0131klar\u0131<\/span><\/li>\nS\u0131v\u0131 Kayb\u0131<\/span><\/li>\n\u00d6dem<\/span><\/li>\nKemik erimesi (osteoporoz)<\/span><\/li>\nSindirim hastal\u0131klar\u0131 gibi hastal\u0131klara neden olur.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n <\/p>\n
<\/span>G\u00fcnl\u00fck ne kadar tuz t\u00fcketmeliyiz?<\/span><\/strong><\/span><\/span><\/h2>\nG\u00fcnl\u00fck tuz (<5 g\/g\u00fcn) ve sodyum (<2 g\/g\u00fcn) t\u00fcketiminde a\u015f\u0131r\u0131ya ka\u00e7may\u0131n. (1 \u00e7ay ka\u015f\u0131\u011f\u0131)<\/span><\/p>\nY\u00fcksek tuz t\u00fcketimi hipertansiyon, osteoporoz ve mide kanser olu\u015fum riskini art\u0131rabilir.<\/span><\/p>\n<\/span>Tuz t\u00fcketimini azaltmak i\u00e7in neler yapmal\u0131y\u0131z?<\/span><\/strong><\/span><\/span><\/h2>\n\nYemeklerin tad\u0131na bakmadan tuz eklenmemelidir.<\/span><\/li>\nSofrada tuzluk bulundurmamak, tuz kullan\u0131m\u0131n\u0131 yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 15 azalt\u0131r.<\/span><\/li>\nTaze yiyecekler daha az tuz i\u00e7erir. \u00d6zellikle taze sebze ve meyve se\u00e7imleri tuz t\u00fcketimini s\u0131n\u0131rland\u0131rmak i\u00e7in tercih edilmelidir.<\/span><\/li>\nYemekleri lezzetlendirmek i\u00e7in tuz yerine \u00e7e\u015fitli baharatlar kullan\u0131n.<\/span><\/li>\nTur\u015fu, konserve, salamura zeytin ve peynir gibi besinlerin t\u00fcketilmeden \u00f6nce mutlaka suyla y\u0131kanmas\u0131 veya suda bekletilmesi gerekmektedir.<\/span><\/li>\n\u0130\u015flenmi\u015f g\u0131dalar \u00f6nemli miktarda tuz i\u00e7erir. Bunun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi ad\u0131na g\u0131da etiketlerinin incelenmesi gerekir. Al\u0131\u015fveri\u015f yaparken \u00fcr\u00fcn etiketlerinin incelenmesi al\u0131\u015fkanl\u0131k haline getirilmeli ve tuzsuz ya da tuzu azalt\u0131lm\u0131\u015f ibarelerinin bulundu\u011fu \u00fcr\u00fcnler tercih edilmelidir<\/span><\/li>\n<\/ul>\n\u00a0 \u00a0 V\u00fccut i\u00e7in hayati \u00f6neme sahip olan tuz; besinlerin haz\u0131rlanmas\u0131, pi\u015firilmesi ve saklanmas\u0131nda da \u00f6nemli rol oynamaktad\u0131r. Daha yemeklerin tad\u0131na bakmadan tuzu eline alan bir millet olarak; tuz, hayat\u0131m\u0131z\u0131n vazge\u00e7ilmez bir unsuru halinde. Tuz kalitesine ve miktar\u0131na dikkat edilmek \u015fart\u0131 ile \u00f6nerilen d\u00fczeyde kullan\u0131lmas\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ya\u015fam i\u00e7in \u00f6nemli bir ad\u0131m olacakt\u0131r.<\/span><\/p>\nSena G\u00fcnar<\/p>\n
Kaynak\u00e7a:<\/span><\/p>\nT\u00fcrk G\u0131da Kodeksi Y\u00f6netmeli\u011fi, Sofra ve G\u0131da Sanayi Tuz Tebli\u011fi, Tebli\u011f No:2004\/44, (http:\/\/www.kkgm.gov.tr\/TGK\/Teblig\/2004_ 44.html)<\/span><\/p>\nWieland LS, Falzon L, Sciamanna CN, et al. Interactive computer-based interventions for weight loss or weight maintenance in overweight or obese people. Cochrane Database Syst Rev 2012; 8<\/span><\/p>\nT.C. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131, Temel Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, T\u00fcrkiye\u2019ye \u00d6zg\u00fc Beslenme Rehberi, Ankara, 2004.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Tuz Nedir? Tuz T\u00fcketimi Nas\u0131l Olmal\u0131d\u0131r? \u00a0 \u00a0 Tuz, uygarl\u0131k tarihi \u00f6ncesinden beri kullan\u0131lan de\u011ferli bir mineraldir. 1700 y\u0131llar\u0131nda sadece lezzet art\u0131rmak amac\u0131yla kullan\u0131lm\u0131\u015f, 19.y\u00fczy\u0131lda ise besinleri konserve yapma, saklama amac\u0131yla kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de end\u00fcstriyel ama\u00e7la kullan\u0131lmaktad\u0131r. G\u00f6r\u00fcyoruz ki, sofralar\u0131m\u0131zdan da eksik etmedi\u011fimiz tuz hayat\u0131m\u0131zda yerini alm\u0131\u015f. Peki tuz hakk\u0131nda kadar bilgiye sahibiz? \u00a0 …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3546,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true},"categories":[653],"tags":[872,868,869,871,870],"jetpack_publicize_connections":[],"yoast_head":"\n
Tuz T\u00fcketimi Nas\u0131l Olmal\u0131d\u0131r? Hangi Tuzu Tercih Etmeliyiz? - Besinler ve Beslenme<\/title>\n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n\t \n\t \n\t \n \n \n \n\t \n\t \n\t \n