Başlangıç / Besinler / Çocuklarda Kafein Tüketimi

Çocuklarda Kafein Tüketimi

Kafein nedir?

kahve çeşitleri metabolizma
Kahve çeşitleri ve metabolizmaya etkisi nedir ?

Kafein dünya genelinde en yaygın olarak kullanılan besin maddeleri ve besin takviyelerinden biridir. Kafein tüketiminin büyük oranı kahve yoluyla olmakla birlikte birçok başka gıda, ilaç ve içecekte de kafein bulunmaktadır. Kafein son dönemde kullanımı yaygınlaşan enerji içeceklerinin de etken maddesi olarak işlev görmekte ve fizyolojik etkileriyle psikoaktif bir ajan olarak da kullanılmaktadır.

Önemli bir uyarıcı olan kafeinin, uykusuzluğa, baş ağrısına, konsantrasyon bozukluğuna, kalp atımı ve kan basıncında artışa, mide sorunlarına, gebe kadınlarda spontan düşüklere, düşük doğum ağırlıklı bebeklere neden olduğu, kemik sağlığını olumsuz etkileyerek menapoz sonrası osteoporoz riskini artırdığı, diüretik etki yaptığı bildirilmektedir. Bu nedenle kafein, son yılların en çok araştırılan, tartışılan besin bileşenlerinden biridir.

Muazzez GARİPAĞAOĞLU, Nuray KUYRUKÇU

Kafein Kaynakları Nelerdir?

İÇECEKLERMİKTARKAFEİN (mg)
Damıtma kahve150 ml130
İnstant  kahve 150 ml60
Filtre kahve150 ml112
Espresso30 ml40
Nescafe Gold225 ml52
Nescafe Klasik225 ml72
Siyah çay150 ml40-80
Yeşil çay150 ml30-50
Soğuk çay (ice tea)360 ml9-50
Sıcak çikolata150 ml1-8
Çikolatalı süt225 ml2-7
Coca Cola330 ml55-60
Pepsi330 ml50-55
Pepsi max330 ml65
Sprite330 ml0
Redbull250 ml80
Burn250 ml35
YİYECEKLER  
Kahveli dondurma200 ml40-60
Çikolatalı dondurma50 gr2-5
Sütlü çikolata50 gr1-15
Bitter çikolata40 gr30
İLAÇLAR  
Ağrı kesiciler2 tablet65-130
Bazı uyarıcılar1 tablet100-200
Zayıflama hapları2-3 tablet80-200

Kafeinin Vücuttaki Etki Mekanizması

Kafein ağızdan alındıktan kısa bir süre sonra, gastrointestinal sistemden hızlı bir şekilde emilir, 15-120 dk. içinde de kanda en yüksek düzeye ulaşır. Kafein karaciğerde metabolize olur.

Metabolizma sonucunda paraksantin (% 80), teobromin (% 15) ve teofilin (% 4) gibi pek çok metabolit açığa çıkar.

Hücrelere geçişi sırasında herhangi bir bariyer olmadığı için kafein beyin, testis ve fetüs dahil vucüttaki tüm hücrelere ve dokulara hızlı bir şekilde yayılır. Plazmada albümine bağlı olarak taşınan kafeinin % 80’i beyinde bulunur.

Kafeinin yarılanma ömrü (alınan miktarın yarısının vücuttan atımı) beş-altı saattir.

Kafein ve Çocuklar

Kafein çocukların kolayca ulaşabildiği yasal bir uyarıcıdır.

Yetişkinlerle karşılaştırıldığında, çocuklar, özellikle de küçük çocuklar kafeine karşı oldukça hassastır. Çünkü kafein, halen gelişmekte olan çocuk
organizmasında etkisini çok daha hızlı gösterir.

Kafein çocuklarda

Uykusuzluk
Uykuya dalmada zorluk
Baş ağrısı
Konsantrasyon güçlüğü/bozukluğu
Mide sorunları
Kalp hızında artış
Kan basıncında artış

gibi sorunlara da neden olmaktadır.

Çocuklar için önerilen kafein miktarı, yaşa ya da ağırlığa göre değişmektedir.

YAŞ ÖNERİLEN ALIM
2-525-50 mg
5-1050-75 mg
10-1575-125 mg

Öneriler

  • Adölesanlar, yeterli miktarda kafein tüketmeleri gerektiği konusunda bilinçlendirilmelidirler.
  • Ebeveynlere ve çocuklara kafein güvenli tüketim miktarı, kafeinin zararları vb. konularda eğitim verilmelidir.
  • Ebeveynler, kafeinli ürünleri özellikle evde çok fazla bulundurmamaya dikkat etmelidirler.
  • Öğrenciler haftanın beş günü okulda bulunmaktadırlar ve okul kantinini kullanmaktadırlar. Kafeinli içecekve yiyeceklerin okul kantinlerinde satılmaları sınırlandırılmalı ve gerekli kontrollerin düzenli olarak yapımı sağlanmalıdır.
  • Kafein kalsiyum emilimini azaltmasından dolayı kafeinin vücuda fazla alındığı zamanlarda kalsiyum miktarının arttırılması gerektiği adölesanlar tarafından bilinmelidir.
  • Adölesanlar içecek seçimlerinde kafeinli ürünler yerine, kafein içermeyen süt, ayran, limonata vb. gibi içecekleri tercih etmeleri yönünde teşvik edilmelidir.

Kaynakça

Saime KÜÇÜKKÖMÜRLER, Nurcan KURT.(2018).Adölesanlarda Kafein Tüketimi (Caffeine Consumption in Adolescents).Journal Of Tourism And Gastronomy Studies.

Garipağaoğlu, M , Kuyrukçu, N . (2009). Çocuk Sağlığı ve Kafein . Çocuk Dergisi , 9 (3) , 110-115 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/jchild/issue/57107/805455

Akça, F, Aras, D, Arslan, E. (2018). Kafein, etki mekanizmaları ve fiziksel performansa etkileri. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 16 (1), 1-12. DOI: 10.1501/Sporm_0000000336

International Food Information Council Foundation Caffeine & Health: Clarifying The Controversies. Washington DC. March 2008.

Harland BF. Caffeine and nutrition. Nutrition 2000; 16(7-8): 522-6.
Kendrick SF, Day CP. A coffee with your brandy, sir? J Hepatol 2007; 46:980-2.

Rakıcıoğlu N. Ratlarda diyete eklenen kahve ve kafeinin serum liptlerine etkisi. Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Programı, Doktora Tezi, Ankara, 1993.

Roehrs T, Roth T. Caffeine: Sleep and daytime sleepiness. Sleep Med Rev 2008; 12:153-62.

Bolinano D, Cappolino G, Barilla A, et al. Caffeine and the Kidney: What evidence right now? J Ren Nutr 2007; 17:225-34.

Shilo L, Sabbah H, Hadari R, et al. The effects of coffee consumption on sleep and melatonin secretion. Sleep Med 2002; 3:271-3.

Hakkında: Melek Yılmaz

Avatar

Buna da bakın

Tereyağı Tüketiminin Sağlığa Etkileri

Tereyağı Tüketiminin Sağlığa Etkileri   Tereyağı koyun,keçi,manda ve inek gibi hayvanlarının sütünden elde edilen hayvansal …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir