Başlangıç / Besinler / Domatesteki Likopen nedir? Ne işe yarar?

Domatesteki Likopen nedir? Ne işe yarar?

Likopen Nedir? 

Likopen, parlak kırmızı bir karotenoid pigmentidir, domateste fazla olmakla beraber diğer kırmızı meyvelerde bulunur. Likopen insan vücudunda bulunan en yaygın karotenoiddir ve en güçlü karotenoid antioksidanlardan biridir. İsmi, domatesin Latince ismi olan Solanum lycopersicum’den türetilmiştir.  

Liokopenin en çok bulunduğu besinlerden olan domates; domates sosu, salça, ketçap vs şeklinde işlendiği zaman likopen biyoyararlığı artmaktadır. Normalde besinler işlendiği zaman biyoyararlılık ve besin kalitesi azalmaktadır. Ancak domateste durumlar farklıdır, sebebi ise hafif ısıl işlem etkisiyle hücrelerin enzimatik olarak parçalanmasıdır. 

Günlük alım miktarı olarak Türkiye için miktar belirlenmemiştir fakat örnek olarak günlük alımla; ABD’de 3.7–16.2 mg, Kanada’da 25.2 mg, Almanya’da 1.3 mg, İngiltere’de 1.1 mg ve Finlandiya’da 0.7 mg şeklindedir.

 Çeşitli kırmızı besinlerin likopen içerikleri aşağıdaki tabloda verilmiştir.

 

Meyve veya Domates TürüLikopen Miktarı  (µg/g yaş ağırlık)
Domates Salçası54.0- 1500.0
Domates Ketçapı99.0- 134.0
Pizza Sosu127.1
Domates Suyu50.0- 116.0
Karpuz 23.0- 72.0 
Domates Sosu62.0
Pembe Guava54.0
Papaya20.0- 53.0
Taze Domates8.8- 42.0 
Pembe Greyfurt 33.6

 

Likopenin Etkileri Nelerdir?

Likopen ve Kanser 

Likopenin sağlık açısından ilk göze çarpan özelliği  kanser üzerinedir. Antioksidan  bir molekül olması nedeniyle özellikle prostat kanseri üzerine yapılan araştırmalarda kanseri azalttığı bulunmuştur. Daha birçok kanser türüne etkisi üzerine çalışmalar bulunmaktadır. 

Likopen ve Kalp Damar Hastalıkları

Son yıllarda hasta sayısı oldukça artmış bir bölümdür kalp damar hastalıkları. Nedenlerinden biri de oksidatif strestir. Likopen alımı serbest radikalleri temizlemeye yardımcıdır. Likopen, kolesterol yapıcı bazı enzimleri de engelleyerek rahatsızlıkları önlemeye yardımcı olur. Domates, domates ürünleri, likopen ve diğer karotenoidlerden zengin Akdeniz tipi beslenme, düşük ateroskleroz ve KAH insidansı ile ilişkili bulunmuştur. 

Likopenin oksidatif stres üzerine etkisi nedeniyle daha birçok hastalık üzerine olumlu etkileri mevcuttur. 

Domatesin A ve C vitamini, potasyum miktarı bakımından zengin olması domatesin kalori ve yağ oranının düşük olması ve kolesterol içermeyen lifli bir meyve olması da tercih edilebilirliğinin artıran başka bir neden olmuştur.  

KAYNAKÇA 

Sabbağ, Ç., & Sürücüoğlu, M. S. (2011). likopen: insan sağlığında vazgeçilmez bir bileşen. Gıda Teknolojileri Elektronik Dergisi6(3), 27-41.

Hakkında: Nevin Tipi

Nevin Tipi
Merhaba, ben Nevin. Lisans eğitimime devam ederken sizlere farklı farklı onlarca konu hakkında bilgi vereceğim. Yazılarımı okuduğunuz için şimdiden teşekkür ederim. Sağlıcakla kalın.

Buna da bakın

Tiroid Hastalıklarında Beslenme Tedavisi Nasıl Olmalıdır?

Tiroid Bezi Nedir? Tiroid Hormonlarının Metabolizma Üzerine Etkisi Nasıldır? Tiroid bezi, T3, T4 dediğimiz tiroid …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir