Başlangıç / Anne & Çocuk / Polikistik Over Sendromu(PCOS) ve Beslenme

Polikistik Over Sendromu(PCOS) ve Beslenme

PCOS Nedir?

Polikistik over(yumurtalık) sendromu üreme çağındaki kadınlarda en sık görülen ,metabolik işlevlerdeki bozukluk ile ilişkili endokrin bir bozukluktur. Üreme çağındaki kadınların %6–10’unda görülür. İnfertilite(kısırlık) ile birlikte genellikle belirgin metabolik ve psikiyatrik sorunlar eşlik etmektedir.PCOS artış gösteren androjen seviyesi(erkeklik hormonu),menstrual düzensizlik,bir veya iki yumurtalıkta oluşan kistlerle karakterizedir.Tedavi edilebilir bir durum olan PCOS ölümle sonuçlanmamasına rağmen bu tanıyı alan hastalarda hayal kırıklığı,üzüntü,anksiyeteye sebep olmakta ve PCOS tanısı alan hastalarda %50 oranında psikiyatrik bozukluk tanısı da artmakta depresyon,yeme bozuklukları,şizofreni,tik bozukluğu ve bipolar bozukluklar riskinde artış görülmektedir.

 

PCOS’un Belirtileri Nelerdir?

  • Adet düzensizlikleri
  • İki adet arası kanamaların olması
  • Yüz ve sırtta sivilce çıkması
  • Kilo artışı
  • Hirsutizm(erkek tipi kıllanma)
  • Alopesi(saç dökülmesi)
  • Seste kalınlaşma
  • İnfertilite(kısırlık)
  • İnsülin direnci
  • Ciltte lekeler oluşması
  • Çok sayıda küçük kistler ile büyüyen yumurtalıklar

PCOS’un Neden Olduğu Hastalıklar Nelerdir?

Önemli bir hastalık olan polikistik over sendromu uzun bir süre boyunca tedavi edilmez ise karaciğer yağlanması, diyabet, hipertansiyon, metabolik sendrom, kısırlık, depresyon ve anksiyete bozuklukları, hipertansiyon, uyku apnesi gibi pek çok önemli soruna yol açabilir. Bu hastalığa sahip olan kişilerde tedavi sürecinin acilen başlatılması gerekir ve   kilo kaybının sağlanması ile hormon seviyelerinin kontrol altına alınması gerekmektedir.

PCOS’ta Obezite ve Vücut Ağırlık Kaybı

Obetize ve PCOS arasında yakın bir ilişki bulunmaktadır.PCOS’lu kadınlarda android tip(elma tip) obezite görülmektedir. karın ve bel bölgesinde yağlanmanın olduğu tip olan bu şişmanlık kalp hastalıkları, hipertansiyon, obezite, diyabet ve bazı kanser türleri gibi birçok hastalığa davetiye çıkartmaktadır. PCOS’lu vakaların %40-60’ının hafif şişman ve obez olduğu bilinmektedir. Zayıf PCOS’lu bireylerin %70’inde aynı şekilde android yağlanma görülmektedir. Obezite PCOS’lu bireylerde gestasyonel diyabet, preklemsi, hirsutizm, androjen seviyelerinde artış, insülin direnci, tip 2 diyabet, kalp hastalıkları, infertilite ve gebelikte görülen komplikasyonları arttırmaktadır. Bu nedenle hastalığın tedavisinde kilo kontrolü önemli bir rol almaktadır.

PCOS’ta Tıbbi Beslenme Tedavisi

PCOS’ta beslenme tedavisi büyük önem taşımaktadır. Bireyde vücut ağırlık kaybının sağlanması ile insülin direncinde düzelme, yumurtalık kistlerinin sayısında azalma, ovülasyon(yumurtlama) ve fertilite(doğurganlık) olumlu yönde etkilendiği görülmektedir. İnsülin hormonu karbonhidrat ve yağ metabolizmasını kontrol etmektedir. Beslenme tedavisindeki önemli bir nokta olan  glisemik indeks ve glisemik yük kavramlarıda insülin direnci ile ilişkilidir. Bu terimler kan şekerimizi hızlı ve yavaş yükselten besinler için kullanılmaktadır. Glisemik indeks(Gİ) besinlerin emilimi ile kana karışma hızını gösterir. Yüksek glisemik indeksi olan besinler kana hızlı karışır ve kan şekeri seviyeniz yükselir ve bu besinlerin kandan çıkışı da hızlı olacağı için kan şekeriniz hızla düşer  ve tatlı bir şeyler yeme ihtiyacı hissedersiniz. Glisemik yük(GY) ise  besinin yenilen miktarının kan şekerine olan etkisidir. Bir besinin miktarının az ya da fazla olması glisemik yükün artmasına veya azalmasına neden olur.
Yüksek G.İ GıdalarDüşük G.İ Gıdalar
Sofra şekeriBulgur
Meyve sularıKurubaklagiller
Patates-mısırKarnabahar-kuşkonmaz-brokoli-kereviz-yeşil fasulye gibi sebzeler
Havuç-bezelyePortakal-şeftali-üzüm-çilek
Pirinç-beyaz ekmekSüt-yoğurt
Bal-pekmez-reçelYulaf-çavdar-tahıllı ekmek
Taze incirSalatalık
Kurutulmuş meyvelerDomates
Şekerli içeceklerErik
  • Öğün atlanmamalıdır(özellikle kahvaltı öğünü).
  • Ara öğün yapılmasına önem verilmedir(tercihen 3 ana 3 ara öğün).
  • Yükse protein içerikli besinler tercih edilmelidir(yağsız kırmızı et, tavuk eti, balık,yumurta, peynir, süt gibi).
  • Tam tahıllı ürünler tercih edilmelidir(çavdar, tam buğday ekmeği, bulgur pilavı gibi)
  • Sigara kullanılmamalıdır.
  • Alkol tüketimi var ise azaltılmalıdır.
  • Düzenli ve yeterli süre uyku alışkanlığı kazanılmalıdır.
  • Omega-3 yağ alımı diyette mutlaka olmalıdır(somon,uskumru balık  gibi).
  • Günde en az 5 porsiyon meyve ve sebze tüketilmelidir.
  • Mayonez, tereyağı, krema gibi yağ kaynakları yerine sağlıklı yağlar olan zeytinyağı,avakado,ceviz,fındık gibi yağ kaynakları tercih edilmelidir.
  • Günlük 30-35 dakika orta tempoda düzenli egzersiz yapılmalıdır.
  • Haşlama, ızgara, buharda pişirme gibi sağlıklı pişirme teknikleri kullanılmalıdır.

Kaynakça

BAYSAL A.,BOZKURT N.,YILDIZ E.,Diyet El Kitabı,Ankara-2018

BIYIKLI TOPBAŞ E.,ŞANLIER N.,Polycystic Ovary Syndrome and Nutrition,Beslenme ve Diyet Dergisi 2013;41(3).

ALPHAN TÜFEKÇİ E.,Hastalıklarda Beslenme Tedavisi,2018;(4)

ŞANLIER N.,TOPRAK K.,Vakalarla Öğreniyorum:Yetişkin Hastalıklarında Tıbbi beslenme Tedavisi-2,Ankara-2020.

Hakkında: Seher Kurt

Seher Kurt
Merhaba sevgili okur ,ben Seher KURT 28 yaşındayım Ondokuz Mayıs Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü 4.sınıf Öğrencisiyim. Bundan önce Çocuk Gelişimi bölümü ve Sosyal hizmetler bölümü okudum . 4 yıl anasınıfı öğretmeni olarak çalıştım.Şuanda Beslenme ve Diyetetik Bölümü dışında İstanbul Üniversitesinde sağlık alanında çocuk gelişimi bölümünü okumaktayım.Bilimin ışığında doğru bilinen yanlışları düzeltmek ve sizlere bildiklerimi kanıta dayalı araştırmalar ile anlatmak için buradayım. Hayatınız gibi tabağınızda renkli olsun. Sevgiyle sağlıklı kalın.

Buna da bakın

Tereyağı Tüketiminin Sağlığa Etkileri

Tereyağı Tüketiminin Sağlığa Etkileri   Tereyağı koyun,keçi,manda ve inek gibi hayvanlarının sütünden elde edilen hayvansal …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir