Başlangıç / Besinler / D Vitamini Görevleri Nelerdir? Eksikliği Nedir?

D Vitamini Görevleri Nelerdir? Eksikliği Nedir?

D Vitamininin Görevleri Nelerdir? Eksikliği Nedir?

D vitamini, kalsiyum ve fosfor metabolizması ile ilgili olan bir hormondur. Yağda eriyen vitaminlerden olan D Vitamini, hormon işlevinde kemik, kalsiyum ve fosfor metabolizmasında önemli rol oynamaktadır.

Kalsiyumun kemiklere taşınmasında, sinir sisteminde, bağışıklık sisteminde ve hormonların düzelmesinde önemli görevleri bulunmaktadır. D vitamini kemik ve diş sağlığı için gereklidir. Kemikler, ihtiyacı olan kalsiyum ve fosforu D vitaminiyle almaktadır. Yeterli düzeyde kalsiyum alınsa da gerekli miktarda D vitamini alınmıyorsa kemik ve dişler kalsiyumdan faydalanamamaktadır.

Metabolizmalarında görev alarak, D vitamini kas ağrılarını, kemik ağrılarını, kronik hale gelmiş yorgunluğu ve osteoporozu önleyebilmekte ve tedavi edebilmektedir. D vitamini astım, romatoid artrit, Tip 1 diyabet, Crohn hastalığı ve Multiple Skleroz gibi immün bozuklukların önlenmesinde ve tedavisinde kullanılabilmektedir. Kolon, prostat, pankreas ve meme kanserlerinin önlenmesinde ve tedavisinde önemli rol oynayabilmektedir. İnsülin direncini kontrol ederek Tip 2 diyabetin önlenmesinde ve tedavisinde yardımcı olmaktadır. RAAS’ı inhibe ederek  hipertansiyon, böbrek hastalığı ve kalp yetmezliğini önleyebilmektedir. Depresyon gibi ruhsal bozuklukların önlenmesinde ve tedavisinde rol almaktadır.

D Vitamini İçeren Besinler:

  • Süt,
  • Yoğurt,
  • Ayran,
  • Kefir,
  • Somon Balık,
  • Karaciğer,
  • Yumurta Sarısı,
  • Maydanoz,
  • Tereyağı,
  • Yulaf

Bu besinler D Vitamini gereksinimini karşılayan, biyolojik olarak aktif besinler arasında değildir. Vücudumuzun D vitamini ihtiyacını karşılayan en önemli kaynak güneştir. Cilt güneş ışığını D vitamine çevirmektedir. Bahar ve yaz aylarında yüz, kollar ve bacaklar güneş görecek biçimde günde 20 dakika güneşlenmek önerilmektedir. Haftada 2-3 defa güneşte kalmak yeterli olacaktır. Uzun süre güneş ışığına maruz kalındığında ise güneş kremi kullanılmalıdır. Güneşten yeterli düzeyde faydalanılmadığında veya eksikliğinde hekim önerisiyle D vitamini takviyesi kullanılabilir.

20 ng/mL’nin altı D vitamini eksikliği iken, 21-29 ng/mL arası D vitamini yetersizliği olarak kabul edilmektedir. 30 ng/mL’den yüksekse yeterli D vitamini düzeyidir. 150 ng/mL’nin üzerindeki seviyeler D vitamini zehirlenmesi olarak kabul edilmektedir.

D Vitamininde önerilen aralık 40-60 ng/mL’tir. 3 ayda bir kan D vitamini ve kalsiyum düzeylerine bakılarak optimum D vitamini düzeylerinin kontrolü sağlanmalıdır.

Kaynakça:

  • Beslenme Bilgi Sistemi (BeBiS).
  • Dr. Ayşe Baysal, Diyet El Kitabı, Ankara, 2018.
  • Türkiye Beslenme Rehberi TÜBER 2015” , “T.C. Sağlık Bakanlığı Yayın No: 1031 , Ankara 2016.
  • Bouillon, R., & Carmaliet, G., (2018) ”Vitamin D and the skeleton”, Current Opinion in Endocrine and Metabolic Research, 1-6.
  • TürKomp, Ulusal Gıda Kompozisyon Veri Tabanı, Versiyon 1.0
  • Vitaminler Mineraller  ve Sağlığımız, Yrd. Doç. Dr. Gülhan Samur Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü, Şubat 2008, Ankara.
  • Kennedy, D. O. (2016). B Vitamins and the Brain: Mechanisms, Dose and Efficacy—A Review. Nutrients, 8, 68.
  • Neyzi O, Ertuğrul T (ed.) Pediatri Cilt1, 3.baskı, Nobel Tıp Kitabevi, İstanbul, 2002.
  • Larson Duyff R.: Amerikan Diyetisyenler Derneği’nin Geliştirilmiş Besin ve Beslenme Rehberi, Çeviri editörleri: Yücecan S, Pekcan G, Besler T, Nursal B, Acar Matbaacılık, 2003. İstanbul.
 

Hakkında: Diyetisyen Beyza Özkan

İlk ve orta öğrenimini İstanbul'da tamamladıktan sonra lise eğitimimi de İstanbul'da birincilikle tamamladım. 2017 yılında girdiğim Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Beslenme ve Diyetetik Bölümü’nü 2021 yılında başarıyla bitirerek diyetisyen ünvanımı aldım. İstanbul Okan Üniversitesi'nde yüksek lisans eğitimime başladım. 2019 yılında girdiğim Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Yandal eğitimimi 2021 yılında başarıyla bitirdim. 2020 yılında ise Anadolu Üniversitesi Aşçılık Bölümüne girdim. Diyetisyen ünvanım ile de araştırdıklarımı ve öğrendiklerimi sizlerle paylaşmak ve mesleğe dair, katkı sağlayan güzel bilgileri beraber öğrenmek adına buradayım. Tüm okurlara keyifli ve iyi okumalar, sağlıklı günler diliyorum!

Buna da bakın

Tereyağı Tüketiminin Sağlığa Etkileri

Tereyağı Tüketiminin Sağlığa Etkileri   Tereyağı koyun,keçi,manda ve inek gibi hayvanlarının sütünden elde edilen hayvansal …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir