D Vitamini

D Vitamini (Kolekalsiferol)

D vitamini suda erimeyen, yağda çözünen bir vitamindir.  Kalsiyum-fosfat homeostazının ve kemik metabolizmasında rol oynar.  D vitamini iskelet sistemini etkilediğinden dolayı büyüme sırasında eksikliği raşitizme,  yetişkinlik döneminde eksikliği ise osteomalaziye neden olabilmektedir.

Bazı araştırmalarda multipl sklerosiz (MS) riskinin artması D vitamini yetersizliği ile ilişkilidir. D vitamini beta hücrelerini uyararak insülin salınımını arttırdığı, stokin üretimi ve lenfosit çoğalmasını azaltarak tip 1 diyabet riskini azaltır. Kanser gelişim riskini hücre farklılaşması ve çoğalmasındaki etkinliğinden dolayı azaltır. 

Sonuç olarak D vitamininin gereksinimi kadar vücutta bulunması hem bazı hastalıkların önlenmesi hem de bağışıklığımız için önemlidir.

D Vitamini Kaynakları

 

  • En önemli kaynağı güneş ışığıdır. 
  • Besinlerde ise daha çok;
  • Karaciğer 
  • Tereyağı 
  • Süt
  • Yumurta sarısında bulunmaktadır.

Bazı ülkelerde  D vitamini ile bazı besinlerde zenginleştirilme yapılmıştır. Bu besinler;

  • Süt
  • Peynir
  • Meyve suyu
  • Kahvaltılık tahıllar
  • Yağ

Günlük Alınması Gereken D Vitamini Miktarı

YaşYeterli Alım Miktarı(IU/gün) 
0-6 ay400 
6-12 ay400 
1-3 yaş600 
4-8 yaş600 
9-70 yaş600 
70 ve üzeri800 

Azı karar çoğu zarar lafında olduğu gibi D vitamininin aşırı alımı toksik etki gösterir.

Kemik Metabolizmasındaki Etkileri

Kemik metabolizması üzerine üç tane etkisi vardır.

  • Birincisi bağırsaktan kalsiyum(Ca) emilimini hızlandırır.
  • İkincisi kemik ve böbreklerden kana kalsiyum taşır.
  • Üçüncüsü ise böbreklerden kalsiyumun geri emilimini arttırır.

D Vitamini ve Bağışıklık Sistemi Üzerine Etkisi

Doğuştan gelen bağışıklık sisteminin patojenlere karşı savaşma yeteneğini arttırmada rolü vardır.

 D vitamini, anti-inflamatuar sitokinlerin teşvik edilmesi ve pro-inflamatuar T hücrelerinin aşağı regülasyonu yoluyla bağışıklık sisteminin modülasyonunda önemli bir rol oynar.

Bağışıklık hücreleri üzerindeki fagositik yeteneği  ve epitel hücrelerin fiziksel yeteneğini arttırabilir. 

Edinilmiş bağışıklık sisteminin ve immünomodülatör olarak D vitamininin rolü hala tartışılmaktadır. Bu yüzden daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Özetle D vitamininin bağışıklık sistemimiz üzerine etkisi vardır.

D Vitamini ve COVID-19 Arasındaki İlişki

COVID-19 salgınında D vitaminin düşük olduğu bireylerde daha fazla ölüm riski olabileceği ancak daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğu söylenmektedir.

KAYNAKÇA

Baktash, V., Hosack, T., Patel, N., Shah, S., Kandiah, P., Van den Abbeele, K., Mandal, A., & Missouris, C. G. (2020). Vitamin D status and outcomes for hospitalised older patients with COVID-19. Postgraduate medical journal, postgradmedj-2020-138712. Advance online publication. 

Baysal, A. Beslenme. Ankara: Hatiboğlu Yayınları, 2015

Sassi, F., Tamone, C., & D'Amelio, P. (2018). Vitamin D: Nutrient, Hormone, and Immunomodulator. Nutrients10(11), 1656. 


 

Hakkında: Gamze Fındık

Avatar
Merhaba ben Gamze Fındık. Sağlık Bilimleri Üniversitesi - Beslenme ve Diyetetik 4.sınıf öğrencisiyim

Buna da bakın

Nedir bu Probiyotik, Prebiyotik, Postbiyotik Meselesi?

Bu günlerde çok konuşulan probiyotik, prebiyotik ve postbiyotik karmaşına biraz olsun açıklık getirmek için hem bir moleküler biyoloji ve genetik mezunu gözüyle hem de bir diyetisyen yorumuyla konuyu açıklağa kavuşturmak adına bu yazıyı kaleme aldım. Umarım aradığınız cevapları bulursunuz. Kafanıza takılan bir sorunuz olursa bana ulaşmaktan çekinmeyiz. Sorularınızı heyecanla bekliyorum :)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir