Başlangıç / Beslenme Tavsiyeleri / Helikobakter Pilori nedir? Beslenme durumuna ve Metabolizmaya Etkisi Nelerdir?

Helikobakter Pilori nedir? Beslenme durumuna ve Metabolizmaya Etkisi Nelerdir?

Midemizdeki   şüpheli  misafir…

Helikobakter pilori ve Özellikleri?

Helikobakter pilori dünya genelinde yaygın olarak görülen patojendir.Gram negatif,kıvrımlı, spiral, hareketli  bir bakteridir. Helikobakter pilorinin   Konakçısı İnsandır.  Midede mukıs tabakası içinde ve gastrik  epitel tabakasının yüzeyine tutunur.  Mide Florasını etkileyerek kolonize olup mide mukoza bütünlüğünü bozmaktadır.          

Peki H. Pilori kendisini mide asitinden nasıl korur? H.pilori  salgıladığı Üreaz Enzimi  ile Üreyi  Amonyağa  dönüştürerek  kendisini mide asitinden korumaktadır.   

H.pilori  Gastro-duodenal  İnflamasyon neden olan ,gastrik duodenal ülsere ve atrofik  gastrite yol açabilen bir bakteriyel  patojendir.

H.pilori   Dünyada en sık görülen enfeksiyonlardan biridir. Dünya  nüfusunun yaklaşık yarısı (%50 )  bu mikroorganizmayı  taşımaktadır. Görülme sıklığı dünyanın değişik bölgelerine göre  farklılıklar göstermektedir. İnfeksiyon oranı gelişmiş ülkelerde, gelişmekte olan ülkelere göre daha düşüktür.Türkiyede  bu infeksiyon oranı %70- %80 civarındadır.En fazla erkeklerde görülmektedir.

 H.pilori  Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından 1.sınıf KARSİNOJEN olarak tanımlanmaktadır.

 Bulaşıcı bir mikroorganizma mıdır?   

Evet. Peki Bulaşma Yolları Nelerdir;    

  • Kötü hijyen  şartları
  • Temiz su kaynağı yetersizliği
  • Uygunsuz gıda kullanımı 
  • Kontamine gıdalar ve içecekler 
  • Tükürük,kusma  ve dışkı maddesine doğrudan temas ile kişiden kişiye geçebilmektedir.                                                                                                                                                                                      

Kimler Risk Altında?

  • Düşük eğitim seviyesi
  • Düşük sosyo-ekonomik  statü
  • Hem gelişmiş hem de  gelişmekte olan ülkelerde  sağlık sorunudur.
  • En yüksek risk grubunda çocuklar bulunmaktadır.                                Çünkü H.pilori Çocukluk çağında kazanılan bir enfeksiyondur.Çocukluk döneminde  vücuda alınan H.pilori  uzun yıllar sonra  bulgu vererek ortaya çıkabilmektedir.
  • Taze sebze meyve tüketimeyenler
  • Fast food tüketiminin fazla olması
  • Sigara kullanımı
  • Yetersiz ağız hijyeni

Helikobakter Pilori Belirtileri ?

  • Üst  Karın  Ağrısı
  • Şişkinlik
  • Bulantı ve kusma
  • yorgunluk
  • Katran renkli dışkı
  • Mide yanması,ağrısı
  • Az miktar yemek yedikten sonra tokluk hissi
  • Geğirme
  • Ağız kokusu

 

Helikobakter  Pilori  Hangi  Hastalıklara  Yol açar ?

  • Gastrit
  • Atrofi (mide duvarında incelme)
  • İntestinal  Metaplazi (Kansere  neden olabilecek hücresel değişiklikler)
  • Mide  Kanseri
  • Mide  ülseri (PUD)
  • Mide Lenfoması (MALT)
  • Metabolik  Sendrom
  • İnsülün Direnci
  • Diyabet ve Komplikasyonları

Helikobakter Pilorinin  İştah  Üzerine Etkisi?

Helikobakter  Pilorinin iştah üzerine  etkisi  Ghrelin ve Leptin Hormanlarının seviyesini etkileyerek olur. H.Pilori enfeksiyon olan bireylerde leptin ve Ghrelin Hormon seviyesi sağlıklı bireylere oranla daha düşük  olduğu tespit edilmiştir.Böylece  bireyin vücut  ağırlığı azalmaktadır.

Helikobakter  Pilori  Ve  Beslenme  Tedavisi?

Mide kanserinin Risk faktörlerinden olan H.pilori  ile beslenme ilişkisi hala araştırılmaktadır.Bazı besinler bu bakteri için risk faktörü iken bazı  bezinler  bu bakteriye karşı koruyucu olduğu düşünülmektedir.H.pilori enfeksiyonu, esansiyel mineral   ve  Vitamin (A.C,E ,B12,   )  eksikliğine yol açabilmektedir. Bu yüzden sebze ve meyvelerdeki Flavonoidlerden ve antioksidanlardan faydalanılması gerekir.

Mikrobesin  yetersizliği görülen hastalar ;Mikrobesin yetersizliğini  giderecek  besinler tüketmelidir yada takviye almalıdır.

 Helikobakter Pilori  Bakterisine Karşı Koruyucu Besin Önerileri 

Probiyotikler 

FAO ve WHO  tarafından “Yeterli miktarda  uygulandığında konakçıya  yarar sağlayan canlı mikroorganizmalar “ olarak tanımlanmıştır.Birçok hastalığa karşı koruyucudur .Çünkü Bakterisit etkileri  vardır.Yapılan çalışmalar  sonucu 2 haftadan uzun süre Lactobacillus içeren  probiyotik kullanımının  tedaviyi desteklediği tespit edilmiştir.Probiyotikler gastrik asiditeyi ve mukozal bariyeri koruyarak  enfeksiyonun  zararlı etkilerini  engellemektedir.                 Uzun süreli  Antibiyotik tedavisi  sonucu bağırsaklara verilebilecek olan zararları engellerler.Lactobacillus Fermentum,Lactobacillus Casei, Lactobacillus Acidophilus Ve Lactobacillus Brevis bu patojenle savaşmada  en etkili probiyotiklerdir. 

  • Fermente  Yoğurtlar
  • Peynir
  • Turşu
  • Ekmek
  • Bira
  • Şarap
  • Kımız 
  •   Kefir

Sebzeler

Nişastasız sebzeler başta olmak üzere  sebze tüketimi bu enfeksiyona  karşı koruyucu olabilmektedir.Bundan dolayı Koyu Yeşil yapraklı sebzeler ve Flavonoidler  bakımından zengin meyve ve sebze tüketilmesi  gerekir.

  • Brokoli ; içindeki  ” Sülforan ”  adı verilen bileşik sayesinde  H.Piloriye karşı etkilidir.
  • Turp
  • Kara Lahana ve Brüksel lahanası
  • Bamya
  • Sarımsak
  • Ispanak
  • Kuşkonmaz
  • Maydanoz
  • Soğan

Meyveler

 Özelllikle  güçlü bir Antioksidan olan C Vitamini  olmak üzere içerdikleri antioksidanlar sayesinde H.Piloriye karşı  etkilidir. Flavonoidler  bakımından zengin meyve ve sebze tüketilmesi  gerekir.

  • Böğürtlen
  • Kırmızı üzüm
  • Ahududu
  • Çilek
  • Kırmızı  Erik
  • Kiraz
  • Nar 
  • Elma
  • Portakal
  • Kuş Üzümü

B12 Vitamini     

H.pilori  enfesiyonu bazı mineral ve vitamin eksikliğine ,emilim bozukluğuna yol açabilmektedir.B12    Vitamini  eksikliği Hiperhomosisteinemi,İskemik Kalp Hastalığı Ve Serebrovasküler Hastalıklar için risk oluşturur. B12    Vitamini  emilim bozukluğu Pernisiyöz Anemiye neden olabilir.B12    Vitamini   sadece hayvansal kaynaklarda bulunmaktadır.

  • Süt ve süt ürünleri
  • Kırmızı  et
  • Kümes hayvanları
  • Balık
  • Yumurta
  • B12    Vitamini  ile zenginleştirilmiş kahvaltılık  tahıllar

C Vitamini (Askorbik asit) 

 İnsan organizmasında sentez edilmez ve besinlerden alınır. Askorbik asit Mide Asiditesini yükselterek  H. Pilorinin  aktivasyonunu engeller.Böylece Midede nitrat ve nitritlerden nitrozaminlerin oluşumunu engelleyerek mide kanseri riskini önler.

  • Turunçgiller (portakal,mandalina,greyfurt,ananas,çilek vb.)
  • Domates
  • Yeşil Yapraklı Sebzeler(brokoli,ıspanak,vb.)
  • Limon
  • Kivi

E Vitamini

H.Pilori enfeksiyonu olan hastalarda  E Vitaminin daha düşük olduğu tespit edilmiştir. E Vitamini ;Farklı biyolojik aktiviteleri olan Tokoferolleri ve Tokotrienolleri içerir. a- tokoferoller biyolojik membranların en  önemli  yağda çözünen antioksidanıdır.

  • Yağlı  tohumlarda (ceviz,fındık,badem,yerfıstığı ,vb.)
  • Tahıllarda (buğday,mısır,pirinç,vb.)
  • Bitkisel yağlar (ayçiçek yağı,mısır yağ,soya yağı ,vb.)
  • Baklagiller

Demir

Yapılan çalışmalar H.pilorinin gastrik fizyolojisini olumsuz etkilediğinden Demir emilimini de olumsuz  etkilediği görülmüştür.H.pilori  demiri kullanarak  demirin okside olmasını engellyen askorbik asit sekresyonunu azaltır. Ayrıca H.Pilori Hemorojik gastrite neden olduğundan  kan kaybından dolayı  demir eksikliğine neden olmaktadır. Bu yüzden hasta Demir  takviyesi almalıdır.

  • Karaciğer,dalak,böbrek ve organ etleri
  • Yumurta
  • Balık 
  • Pekmez,tahin
  • Kuru meyveler
  • kurubaklagiller
  • Yeşil sebzeler ( özellikle ıspanak )
  • Fındık,fıstık,susam

Bitkisel Orjinli  Anti H.pilori  Etkili Ürünler

Bazı besin maddelerinin ,bitkisel  extratların içerdikleri fenolik bileşiklerin  özelliklede Flavonoidlerin, resveratrollerin ;antimikrobiyel ,antioksidan ve antiinflamatuvar  etkileri vardır.

  • Zencefil
  • Kekik
  • Meyan Kökü
  • Zerdeçal (kurkumin)
  • Brokoli
  • Kızılcık
  • Papatya
  • Sarı Kantaron
  • Şerbetçi Otu
  • Yeşil Çay
  • Propolis
  • Çörek otu
  • Elma Sirkesi

Bal

İçeriğindeki   Hidrojen Peroksit ve non peroksit bileşenleri Antimikrobiyal etki gösterir.

  Helikobakter Pilori Enfeksiyonu için  Risk Faktörleri?

  • Yüksek  Tuz Tüketimi ;  Hem Gastrik  mukozadaki H.Pilori  kolonizasyonu arttırır  hem de karsinogenez riskini arttırır.H.Pilori enfeksiyonu bulunan  kişiler günlük  tuz tüketimine dikkat etmesi gerekir.
  • Obezite ; H.pilori enfeksiyonu olan hastalarda  tedavi  sonrasında İştahta meydana gelen artışla (Ghrelin ve Leptin Hormonu sevisyesinin normal veya üst düzeye çıkması  sonucu)  birlikte   vücut ağrlığında  artış gözlemlenmiştir. Obezitenin ise Diyabet,Kardiyovasküler  hastalıklar  başta olmak üzere pek çok hastalığa  zemin hazırladığı bilinmektedir.
  • Sosis,sucuk,salam gibi işlenmiş Besinler
  • Ketçap Mayonez,Burgerler
  • Kızartmalar
  • Cipsler,çerezler
  • Hamur  İşleri
  • Rafine  gıdalar
  • Asit içerikli içecekler
  • Şekerli  Gıdalar
  • Kafeinli içecekler
  • Sigara 
  • Beyaz  Ekmek,makarna
  • Çikolata

 

Çok yağlı Proteinler  ve Trans Yağ içeren gıdalar ; Mide asidinin üretimini arttırmakta  ve mide zarındaki iltihaplanmanın  yara oluşumuna (Gastrik  Ülser)  dönüşmesine neden olmaktadır. Bundan dolayı  yağlı et ürünleri yerine yağsız et,balık,tavuk  yada baklagiller ile az yağlı süt ürünleri gibi yağ oranı daha düşük olan proteinleri tercih etmek gerekir.

 

Kaynakça

  1. S., Dehkordi, F. S., & Rahimi, E. (2014). Detection
    of Helicobacter Pylori in various types of vegetables
    and salads. Jundishapur Journal of Microbiology,
    7(5). doi: 10.5812/jjm.10013
  2. Güler, E. (2010). Helicobacter Pylori ve Deri. Türkiye Klinikleri Dermatoloji Dergisi, 20(3), 141-147.
  3. Bae, M., Jang, S., Lim, J. W., Kang, J., Bak, E. J., Cha, J. H.,
    & Kim, H. (2014). Protective effect of Korean Red
    Ginseng extract against Helicobacter Pylori-induced
    gastric inflammation in Mongolian gerbils. Journal
    of Ginseng Research, 38(1), 8-15.
  4. Lee, S., Kang, D., Shim, K. N:, Choe, J. W., Hong, W., Cho,, H., (2003). Effect of diet and Helicobacter pylori infection to the risk of early gastric cancer, 3(1), 162-168.
  5. Özturan, A., Bilici, S., Gök Sargın, Z., Karakan, T., (2017), Helicobacter pylori enfeksiyonu olan bireylerde tedavi öncesi ve sonrası beslenme durumlarının değerlendirilmesi üzerine bir araştırma, Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(2), 20-31.
  6. Özturan, A., Bilici, S.,. (2017). The Effects of Helicobacter Pylori Infection on Nutrition status and metabolism, Kafkas Tıp Bilimleri Dergisi, 7(1), 84-90.
  7. Mustafa Altındiş, Müjgan Özdemir,Helikobakter Pilori Ve Tanısı,Kocaeli  Tıp  Dergisi  (2003)

Hakkında: Dilan Nama

Avatar
Acıbadem Üniversitesi 3.sınıf Öğrencisi

Buna da bakın

Nedir bu Probiyotik, Prebiyotik, Postbiyotik Meselesi?

Bu günlerde çok konuşulan probiyotik, prebiyotik ve postbiyotik karmaşına biraz olsun açıklık getirmek için hem bir moleküler biyoloji ve genetik mezunu gözüyle hem de bir diyetisyen yorumuyla konuyu açıklağa kavuşturmak adına bu yazıyı kaleme aldım. Umarım aradığınız cevapları bulursunuz. Kafanıza takılan bir sorunuz olursa bana ulaşmaktan çekinmeyiz. Sorularınızı heyecanla bekliyorum :)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir