Başlangıç / Popüler Beslenme / Diyet Çeşitleri / Nötropenik Diyet ( Düşük Bakterili Diyet) Nedir?

Nötropenik Diyet ( Düşük Bakterili Diyet) Nedir?

Nötropenik Diyet( Düşük Bakterili Diyet) Nedir?

    Nötropeni, nötrofil sayısının azalmasıdır. Nötrofiller(akyuvarlar) vücudu enfeksiyonlardan koruyan kan hücreleridir. Nötrofil sayısının 1500 hücre/mm3‘ün altına düşmesiyle nötropeni başlar. Tam kan sayımında mutlak nötrofil sayısının 500 mmaltında olması ve 48 saatte 500 mm3’ün altına inmesi “nötropeni” sınıfına girmektedir.

  • 1.Derece:1500-2000/ mm3-Normal
  • 2.Derece:1000-1500/ mm3-Hafif artmış risk
  • 3.Derece:500-1000/ mm3-Orta risk
  • 4.Derece:<500/ mm3-Yüksek risk

  Üstte görüldüğü üzere nötropeninin aşamaları vardır. Bu durumda klinikte 1500’ün altına düşmesi primer risk olarak kabul edilmektedir. Nötrofil sayısının azalmasıyla vücutta bağışıklık dikkate değer miktarda azalacaktır. Bu da enfeksiyonlara davetiye çıkaracaktır.

    Kemoterapi, radyoterapi, hemapoetik kök hücre nakli vb. tedaviler sonucu nötropeni ortaya çıkabilmektedir.Bunun yanı sıra Hepatit A,Hepatit B,Hepatit C, AIDS, Crohn’s hastalığı, Lupus, Romatoid artrit ile ortaya çıkabilmektedir. Sonuç itibariye bu diyet bağışıklık sisteminin savunması azaldığı için kullanılmakta olan bir diyettir. Nötrofil sayısının düşmesiyle vücutta baş gösterecek başlıca enfeksiyonlar şunlardır:

  • Ateş
  • Akciğer iltihaplanması
  • Sinüs enfeksiyonları
  • Boğaz ağrısı
  • Ağız yaraları

NÖTROPENİK DİYET

    Nötropenik diyet, besinler aracılığıyla kontamine olan patojen mikroorganizmaların yol açtığı enfeksiyonları,bakteriyel ve fungal bulaşmayı önlemeyi amaç edinen bir diyet türüdür. Nötropeniye gram pozitif bakteriler gram negatiflerden daha fazla neden olduğu yapılan araştırmalar sonucu ortaya konmuştur. Pseudomonas aeruginosa, Escherichia coli, Klebsiella ve Proteus gibi gram negatif bakteriler ve Candida türü mayaların sebep olduğu enfeksiyonlar ise çok az  görülmesine karşın ölümcül sonuçlara neden olabildiği belirtilmektedir.

KISITLAMA OLAN YİYECEKLER

Besinler İzin Verilenler Yasaklı Olanlar
Süt ve süt ürünleri Tüm pastörize süt ve süt ürünleri, yoğurt, paketli peynirler ve pastörize sütten yapılmış peynirler, pastörize dondurma, steril, kullanıma hazır ve sıvı konsantre bebek formülleri (hazır ya da sıvı konsantrat alternatifi varsa toz bebek formüllerinden kaçınılmalı)ticari besin destekleri Pastörize edilmemiş veya çiğ süt, pastörize edilmemiş veya çiğ sütten yapılmış peynir ve yoğurt gibi süt ürünleri, yumuşak peynirler,
şarküteri peynirleri, biber veya diğer
pişmemiş sebzeleri içeren peynirler, kalıp peynirler, küflü peynirler
Et ve et ürünleri Tüm iyi pişmiş (tavuk eti >180 C ve kırmızı et >160 C) veya konserve etler, iyi pişmiş yumurta (10dk kaynatılmış, beyaz ve sarısı sert pişmiş), pastörize yumurta, ticari paketli sucuk, salam, deniz ürünleri Çiğ veya az pişmiş etler, tofu, ev yapımı sucuk, salamura balık, çiğ yumurta
Ekmek ve tahıl ürünleri Tüm paketli ekmek, simit, kek, patates cipsi, patlamış mısır, kraker, pişmiş makarna, pirinç, ve diğer tahıllar Çiğ tahıl ürünleri, paketlenmemiş ekmek, kek, kremalı pasta ürünleri, kuruyemişler
Mezeler ve çorbalar Taze hazırlanmış her türlü meze ve çorba Tekrar ısıtılmış konserve veya evde yapılmış çorbalar
Meyve ve kuruyemiş Konserve ve dondurulmuş meyveler
(çilekgiller hariç), pastörize meyve suları, iyi yıkanmış ve kabuğu soyulmuş taze meyveler, konserve veya şişelenmiş kavrulmuş fıstık,
ticari olarak paketlenmiş fıstık ezmesi
Yıkanmamış ve kabuğu soyulmamış çiğ meyveler, hasarlı meyveler, taze veya dondurulmuş çilekgiller, üzüm,
kavrulmamış çiğ fındık, kabuğuyla
kavrulmuş fındık, pastörize edilmemiş
meyve suları, kurutulmuş meyveler

Sebzeler

Tüm pişmiş, dondurulmuş, konserve sebzeler ve patates, kuru bitkiler ve paketli baharatlar (yemek pişmeden önce eklenmelidir) Yıkanmamış, çiğ sebzeler veya bitkiler,
soğutulmuş kutuda saklanan ticari soslar, çiğ sebze içeren pastörize edilmemiş ürünler
İçecekler Musluk suyu, soğutulmuş
kaynatılmış su, ticari şişelenmiş damıtılmış su, şişelenmiş enerji içecekleri, hazır, demlenmiş kahve/çay, ticari olarak paketlenmiş bitki çayları
Kuyu suyu (yıllık test edilmemiş ve güvenli bulunmamış), soğuk demlenmiş çay, ılık, veya soğuk suyla hazırlanmış
Tatlılar Soğutmalı ticari ve ev yapımı kekler, börekler, hamur işleri, kurabiyeler ve puding Soğutulmamış, krema dolgulu pasta ürünleri
Yağlar Margarin, tereyağı, ticari mayonez ve salata sosları (peynir esaslı salata sosları dahil), pişmiş soslar Paketlenmemiş tereyağı, margarin,
Buzdolabında saklanan, olgunlaşmış peynir
veya çiğ yumurta içeren taze salata sosları
Diğerleri Paketlenmiş tuz, şeker, reçel, Jöle, şuruplar, pastörize bal,  hardal, sakız,
biberon: (hastanede ışınlanmış olmalıdır)
Pastörize edilmemiş bal, bitkisel veya
geleneksel olmayan besin takviyeleri

Nötropenik diyetin; kemoterapiye bağlı nötropeni görülen hastalarda, nötropeni düzelme durumu gözlenene kadar, otolog kök hücre nakillerinde kemoterapi sonrasında 3 ay, allojenik kök hücre nakillerinde nakilden sonraki 1 yıl, immunosupresif ilaç kullanımı devam ediyorsa, ilaç bırakılana dek, uygulanması önerilmektedir.

 

Kaynakça:

Nötropenik Diyette Güncel Yaklaşımlar,Bekar ve Açıkgöz,HSP 2018;5(1):87-94

Lack of Effectiveness of Neutropenic Diet and Social Restrictions as Anti-Infective Measures in Children With Acute Myeloid Leukemia: An Analysis of the AML-BFM 2004 Trial,Tramsen L, Salzmann-Manrique E, Bochennek K, Klingebiel T, Reinhardt D, Creutzig U, Sung L, Lehrnbecher T,Journal of Clinical Ongology 2016;23:2776-2783

Hakkında: Çağlar Genceldi

Avatar
Merhaba. Haliç Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik son sınıf öğrencisiyim. Okumayı, araştırmayı, seyahat etmeyi ve spor yapmayı çok severim. Beslenme biliminiyle ilgili güncel ve ilgi çekici konuları sizlerle paylaşacağım. Sağlıklı günler dilerim...

Buna da bakın

ÇOÇUKLARDA METABOLİK SENDROM NEDİR? ÖNLEME VE BESLENME TEDAVİSİ NASIL OLMALIDIR?

ÇOÇUKLARDA METABOLİK SENDROM NEDİR? ÖNLEME VE BESLENME TEDAVİSİ NASIL OLMALIDIR?

    Metabolik sendrom genetik ve çevresel etkenlere bağlı olarak birkaç hastalığın birbiri ile bağlantılı …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir